Περιγραφή Επεισοδίου

Ο σημερινός μας καλεσμένος, Σταύρος Σαχτούρης, μηχανικός λογισμικού, μας μιλάει για το επάγγελμα του προγραμματιστή στο χθες, το σήμερα και το προσεχές μέλλον, την προσπάθεια ψηφιακής ενοποίησης των κρατικών υπηρεσιών και το κατά πόσο αυτή η προσπάθεια έχει υλοποιηθεί μέχρι και σήμερα καθώς και τον ρόλο του λογισμικού στην εκπαιδευτική διαδικασία.

arrow_right Συνοπτική επιμελημένη παρουσίαση

Ο Σταύρος Σαχτούρης, Μηχανικός Λογισμικού με εμπειρία που ξεκινά από την αρχή της χιλιετίας, περιγράφει τον ρόλο του ως τη δημιουργία ψηφιακών συστημάτων και κώδικα, παρομοιάζοντας τους Μηχανικούς Λογισμικού με τους μηχανικούς που κατασκευάζουν κτήρια, αλλά στον ψηφιακό κόσμο. Ο κ. Σαχτούρης έχει εργαστεί από το 2002 στο χώρο της πληροφορικής και έχει συμμετάσχει σε σημαντικά έργα όπως η δημιουργία του δημόσιου cloud «Ωκεανός» και η κεντρική πλατφόρμα του «gov.gr».<br>

Το πιο ικανοποιητικό μέρος της δουλειάς του είναι η επίλυση γρίφων και η εύρεση λύσεων σε προβλήματα, ενώ το πιο δύσκολο, προσωπικά για τον ίδιο, είναι η τηλεργασία και η εξ αποστάσεως επικοινωνία μέσω τηλεφώνων και chatrooms, η οποία είναι απαραίτητη για τον συντονισμό της ομαδικής δουλειάς. Ο προγραμματισμός είναι κατά βάση ομαδική εργασία που απαιτεί συντονισμό και σεβασμό, με τους προγραμματιστές να έχουν γενικά την τάση να οργανώνονται σε ένα μη ιεραρχικό μοντέλο.<br>

Σχετικά με τη θέση του επαγγέλματος, ο κ. Σαχτούρης το χαρακτηρίζει «επάγγελμα του παρόντος» και όχι του μέλλοντος, εκφράζοντας ανησυχίες ότι κάποια στιγμή δεν θα είναι τόσο χρήσιμοι. Αυτή τη στιγμή, ωστόσο, οι ανάγκες είναι πάρα πολύ μεγάλες και οι εταιρείες ψάχνουν εναγωνίως προγραμματιστές. Προβλέπει ότι η αγορά θα οδηγηθεί σε κορεσμό, όταν οι σχολές αρχίσουν να βγάζουν περισσότερους από όσους χρειάζονται οι εταιρείες.<br>

Σχετικά με τη μακροζωία του επαγγέλματος, αναφέρει ότι, ενώ όταν ήταν νεότερος πίστευε ότι μετά τα 40 θα ήταν δύσκολο να είναι προγραμματιστής, ο ίδιος, αν και πάνω από 40, συνεχίζει να είναι. Ο ρόλος απλώς αλλάζει: ο έμπειρος μηχανικός λογισμικού αναλαμβάνει τη γενικότερη εποπτεία του συστήματος, λαμβάνοντας υπόψη τη μελλοντική εξέλιξη, την ικανοποίηση των αναγκών και την οικονομική βιωσιμότητα του έργου. Αυτό είναι που διαχωρίζει τον μηχανικό από τον απλό προγραμματιστή και όπου η εμπειρία είναι πιο σημαντική. Αντίθετα, ο νεότερος προγραμματιστής είναι αυτός που «πετάει σπίθες» και «φτύνει κώδικα».<br>

Επισημαίνει ότι, ενώ τα εργαλεία για τη συγγραφή κώδικα έχουν γίνει ευκολότερα, οι απαιτήσεις έχουν αλλάξει ριζικά. Στο παρελθόν, έγραφαν λογισμικό για μία συσκευή (έναν υπολογιστή). Σήμερα, ο κώδικας πρέπει να τρέχει σε ένα τρομερά πιο πολύπλοκο σύστημα υπολογιστών, κινητών και διαφόρων δικτυακών συσκευών. Για παράδειγμα, μια εφαρμογή πρέπει να διαθέτει τρία-τέσσερα διαφορετικά user interfaces, ένα για το κινητό, ένα για τον υπολογιστή, ένα για το AI κ.λπ.<br>

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), σύμφωνα με τον κ. Σαχτούρη, καθιστά το μέλλον του κλάδου «θαμπό» και αβέβαιο. Δεν πιστεύει ότι η ΤΝ θα συνεχίσει να εξελίσσεται για πάντα, αλλά θα φτάσει σε κάποια όρια. Ήδη τη χρησιμοποιεί διαρκώς στη δουλειά του, σαν να ήταν «φοιτητής που κάνει πρακτική», στον οποίο αναθέτει «ό,τι βαρετή δουλειά» έχει, για να αυξήσει την παραγωγικότητά του. Ωστόσο, παραδέχεται ότι ο έμπειρος προγραμματιστής είναι «αρκετά καλύτερος» από την ΤΝ.<br>

Ο καλεσμένος εκφράζει έντονο σκεπτικισμό για την τρέχουσα μόδα των ψηφιακών βοηθών (όπως η ψηφιακή βοηθός του Gov.gr). Χαρακτηρίζει αυτή τη χρήση της ΤΝ ως «σαχλαμάρα», υποστηρίζοντας ότι είναι άστοχη, διότι τα συστήματα λογισμικού είναι κατασκευασμένα ως αυστηρές μηχανές με συγκεκριμένη αλληλουχία καταστάσεων, ενώ η ΤΝ «έχει φαντασία, δεν έχει τόσο πολύ λογική».<br>

Στην ενότητα της Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ο κ. Σαχτούρης αναφέρεται στην κρίσιμη συμμετοχή του, μέσω του ΕΔΥΤΕ, στην υποστήριξη και υλοποίηση του Gov.gr. Τονίζει ότι το έργο αυτό «απογειώθηκε» την περίοδο του κορωνοϊού, καθώς η πανδημία δημιούργησε μεγάλη πολιτική πίεση για την επιτάχυνση των ψηφιακών υπηρεσιών.<br>

Ο ίδιος θεωρεί ότι η τεχνολογία, οι ιδέες και το ανθρώπινο δυναμικό υπήρχαν δεκαετίες τώρα, αλλά έλειπε η πολιτική βούληση. Η γραφειοκρατία που στηρίζεται σε υπολογιστές, υποστηρίζει, ήταν πάντα κάτι που «τους εμπόδιζε να μας αφήσουν να κάνουμε τη δουλειά μας», καθώς δεν άφηνε «καμία δυνατότητα να ξεφύγεις από αυτά που γράφει το γράμμα του νόμου», μειώνοντας έτσι τα πελατειακά «ρουσφέτια». Αυτή η έλλειψη βούλησης οδήγησε σε εκατοντάδες αποσπασματικές και αναξιοποίητες πλατφόρμες στο δημόσιο, οι οποίες πήγαν χαμένες.<br>

Παρότι επιτεύχθηκαν δυνατότητες σύγκλισης με το Gov.gr, η ουσιαστική ενοποίηση των τόσο διαφορετικών, απαρχαιωμένων και ασυντόνιστων κρατικών συστημάτων παραμένει εξαιρετικά δύσκολη. Ένα σοβαρό πρόβλημα που τονίζει είναι η συντήρηση των έργων πληροφορικής στο δημόσιο, η οποία παραμελείται επειδή «δεν έχει πολιτικό όφελος για κανέναν», σε αντίθεση με τον ιδιωτικό τομέα όπου η συντήρηση θεωρείται δεδομένη για να μην καταρρεύσουν τα συστήματα.<br>

Σχετικά με την Τηλεργασία, ο κλάδος της πληροφορικής ήταν ήδη εξοικειωμένος με τα εργαλεία της πριν από την πανδημία, η οποία τελικά την κατέστησε υποχρεωτική. Διαπιστώθηκε σε πολλές περιπτώσεις ότι, από άποψη παραγωγικότητας, είναι «και καλύτερο εν μέρει». Ο ίδιος εργάζεται από την Ελλάδα για μια εταιρεία στην Ολλανδία. Παρατηρεί ότι, ενώ πολλοί Έλληνες του εξωτερικού έρχονται για μεγαλύτερες περιόδους στην Ελλάδα λόγω της τηλεργασίας, δεν μετακομίζουν μόνιμα, καθώς οι συνθήκες ζωής (ακρίβεια, κυκλοφοριακό) δεν είναι καλύτερες.<br>

Τέλος, στην Τεχνολογία στην Εκπαίδευση, ο καλεσμένος δηλώνει κατηγορηματικά κατά της τηλεκπαίδευσης ως λύσης ανάγκης. Ωστόσο, θεωρεί ότι το λογισμικό μπορεί να βοηθήσει πολύ την εκπαίδευση, κυρίως μειώνοντας τη γραφειοκρατία, η οποία απορροφά πάρα πολύ χρόνο από τους εκπαιδευτικούς. Η επιτυχία οποιασδήποτε νέας τεχνολογίας, όπως οι διαδραστικοί πίνακες, εξαρτάται από το αν ο εκπαιδευτικός θα την υιοθετήσει και θα την ενσωματώσει ουσιαστικά, καθώς ο στόχος του είναι η εκπαίδευση και όχι η χρήση λογισμικού. Η αποτυχία της ενσωμάτωσης των διαδραστικών πινάκων, για παράδειγμα, οφείλεται στο ότι δεν ενσωματώθηκαν πραγματικά και οι εκπαιδευτικοί δεν υποστηρίχθηκαν σωστά.<br>

Κλείνοντας, ο κ. Σαχτούρης αναφέρει ότι βρισκόμαστε σε μια ρευστή γεωπολιτική κατάσταση και η Τεχνητή Νοημοσύνη «τα θαμπώνει λίγο τα πράγματα». Ωστόσο, εκφράζει την ελπίδα ότι η διαταραχή της υπάρχουσας κατάστασης μπορεί να οδηγήσει σε κάτι ενδιαφέρον και ευχάριστο.<br>