Κοσμάς Έλληνας

Επίκουρος Καθηγητής Εφαρμοσμένης Φυσικής και Νανοτεχνολογίας

Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

11 Δεκεμβρίου 2025 • schedule 43:44

O αόρατος κόσμος της νανοτεχνολογίας - Με τον Κοσμά Έλληνα

Ο Δρ. Κοσμάς Έλληνας είναι Επίκουρος Καθηγητής στην Εφαρμοσμένη Φυσική και τη Νανοτεχνολογία στο Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του...

Editorial Excerpts

Μιμούμενοι τη φύση

"Ο καρχαρίας κινείται πάρα πολύ γρήγορα μέσα στη θάλασσα με μειωμένη τριβή· αν προσέξουμε με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο το δέρμα του, θα δούμε ότι έχει μια συγκεκριμένη τοπογραφία που επιτρέπει να μειώνεται η τριβή κατά την κίνησή του. Άλλο παράδειγμα είναι το σκαθάρι της ερήμου, που μπορεί να συλλέγει νερό από την ατμόσφαιρα και έτσι να επιβιώνει σε μια πολύ ξηρή περιοχή. Όλα αυτά οι επιστήμονες έχουν αρχίσει να τα παρατηρούν και πρακτικά τα μιμούνται: προσπαθούν να φτιάξουν τεχνητές επιφάνειες, σε μίκρο και νανοκλίμακα, με τις ίδιες ιδιότητες — μια επιφάνεια με πολύ μειωμένη τριβή, ή μια που μπορεί να συλλέξει νερό από την ατμόσφαιρα, ή μια που απωθεί τα υγρά και δεν λερώνεται."

Κοσμάς Έλληνας
Επεισόδιο #18 — O αόρατος κόσμος της νανοτεχνολογίας - Μ... →

Τι είναι η νανοτεχνολογία

"Η νανοτεχνολογία είναι μία διεπιστημονική περιοχή που περιλαμβάνει τις κλασικές επιστήμες, όπως τη φυσική και τη βιολογία, και ασχολείται με πράγματα που έχουν πολύ μικρές διαστάσεις. Για να έχουμε μια εικόνα: η νανοκλίμακα είναι το 10 εις την μείον ενάτη του μέτρου — αρκετές φορές μικρότερο ακόμα και από το πάχος μιας τρίχας των μαλλιών μας."

Κοσμάς Έλληνας
Επεισόδιο #18 — O αόρατος κόσμος της νανοτεχνολογίας - Μ... →

Νανοτεχνολογία στο ξυραφάκι

"Μπορώ να σας πω πολλά παραδείγματα μακροσκοπικών υλικών που χρησιμοποιούμε κάθε μέρα, χωρίς να φανταζόμαστε ότι υπάρχει νανοτεχνολογία μέσα. Ένα παράδειγμα είναι το ξυραφάκι που ξυριζόμαστε: η αιχμή του είναι πάρα πολύ μικρή, και το να της φτιάξεις τις επιθυμητές ιδιότητες απαιτεί —όσο κι αν φαίνεται παράλογο— καλές γνώσεις στη μικρο και νανο κλίμακα. Μπορώ να απαριθμήσω άπειρα τέτοια παραδείγματα υλικών στα οποία έχει ενσωματωθεί η μικρο και νανο τεχνολογία."

Κοσμάς Έλληνας
Επεισόδιο #18 — O αόρατος κόσμος της νανοτεχνολογίας - Μ... →

Εργαστήριο σε ένα τσιπ

"Σκέφτηκαν: γιατί να μην συρρικνώσουμε ένα αναλυτικό, βιολογικό εργαστήριο σε ένα μικροτσίπ; Πέντε εργασίες πάγκου που θα χρειαζόσουν έναν αναλυτή να τις κάνει — γιατί να μην τις κάνει αυτόματα ένα σύστημα; Έτσι δημιουργήθηκε η έννοια του micro total analysis system, ή lab-on-a-chip: η ιδέα είναι να μπορέσεις να κάνεις μια ανάλυση που παλιά θα χρειαζόσουν ένα ολόκληρο εργαστήριο με πολλούς τεχνικούς και ογκώδη μηχανήματα, να την κάνεις στο πεδίο."

Κοσμάς Έλληνας
Επεισόδιο #18 — O αόρατος κόσμος της νανοτεχνολογίας - Μ... →

Ανάλυση στο πεδίο, σε λεπτά

"Με αυτό το σύστημα μπορείς να πας στο σημείο ενδιαφέροντος, να πάρεις το δείγμα, να κάνεις την ανάλυση αμέσως και να δεις αν υπάρχει κίνδυνος ή όχι, ώστε να πάρεις τα κατάλληλα μέτρα — χωρίς να περιμένεις αρκετές ώρες ή και μέρες για το αποτέλεσμα."

Κοσμάς Έλληνας
Επεισόδιο #18 — O αόρατος κόσμος της νανοτεχνολογίας - Μ... →

Η ομάδα πάνω από το άτομο

"Σε όλα, ακόμα και στην έρευνά μας, το πιο σημαντικό πράγμα δεν είναι ο ένας άνθρωπος αλλά η ομάδα των ανθρώπων. Το τονίζω και στα παιδιά του εργαστηρίου μου και σε όλους: το να φτιάξεις ένα γκρουπ ανθρώπων που συνεργάζονται καλά είναι πολύ πιο αποδοτικό από το να έχεις μονάδες που απλώς δουλεύουν στον ίδιο χώρο."

Κοσμάς Έλληνας
Επεισόδιο #18 — O αόρατος κόσμος της νανοτεχνολογίας - Μ... →

Τα «χρήσιμα λάθη»

"Πολλά χρήσιμα πράγματα ανακαλύφθηκαν μέσω ενός λάθους: στοχεύαμε σε κάτι, δεν πέτυχε, αλλά δημιούργησε κάτι άλλο που ήταν χρήσιμο. Αν όλα τώρα είναι προσχεδιασμένα και εύκολα, ίσως να μην οδηγηθούμε σε αυτά τα χρήσιμα λάθη. Δεν ξέρω, έχει πολλές αναγνώσεις νομίζω."

Κοσμάς Έλληνας
Επεισόδιο #18 — O αόρατος κόσμος της νανοτεχνολογίας - Μ... →

Κοσμάς Έλληνας

Βιογραφικό

Επεισόδια με Κοσμάς Έλληνας

O αόρατος κόσμος της νανοτεχνολογίας - Με τον Κοσμά Έλληνα

Editorial Excerpts