Δορυφόροι made in Greece: πώς φτάσαμε σαν χώρα στους μικροδορυφόρους - Mε την δρ. Μαρία Καλαμά
Η Δρ. Μαρία Καλαμά είναι μηχανικός με πάνω από είκοσι χρόνια στον διαστημικό τομέα, σε εναλλαγή ανάμεσα σε μεγάλες εταιρείες, νεοφυείς επιχε...
Προφίλ Καλεσμένου
Managing Director
Open Cosmos Aegean / Ομιλος Open Cosmos
Η Δρ. Μαρία Καλαμά είναι μηχανικός με πάνω από είκοσι χρόνια στον διαστημικό τομέα, σε εναλλαγή ανάμεσα σε μεγάλες εταιρείες, νεοφυείς επιχειρήσεις, συμβουλευτική και δημόσια διοίκηση. Από τον Ιούνιο του 2024 ίδρυσε και διευθύνει την Open Cosmos Aegean, την ελληνική παραγωγική μονάδα του ομίλου Open Cosmos, ενώ παράλληλα κατέχει τη θέση Business Development Director για το σύνολο του ομίλου.
Έφυγε από την Ελλάδα το 1998 για σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε μια εποχή που η αεροδιαστημική απουσίαζε από τον ελληνικό ακαδημαϊκό και επαγγελματικό χάρτη. Σπούδασε Ηλεκτρολόγος και Ηλεκτρονικός Μηχανικός, έκανε μεταπτυχιακό στο Mobile and Satellite Engineering στο University of (Surrey) Σάρει — το πανεπιστήμιο όπου γεννήθηκε η βιομηχανία των μικρών δορυφόρων — και εκεί ολοκλήρωσε και το διδακτορικό της, με αντικείμενο τον σχεδιασμό πρωτοκόλλων για μετάδοση φωνής και βίντεο μέσω δορυφορικών δικτύων.
Έχει διατελέσει σύμβουλος σε θέματα διαστήματος και άμυνας, μηχανικός συστημάτων στην Airbus Defence and Space στην Τουλούζη, έχει εργαστεί για την βρετανική κυβέρνηση για 7 χρόνια διαχειριζόμενη επενδύσεις 420 εκατομμυρίων λιρών στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα δορυφορικών τηλεπικοινωνιών χρηματοδοτώντας και στηρίζοντας εταιρείες του κλάδου — ανάμεσά τους και την Open Cosmos, μία από τις πρώτες εταιρείες που στήριξε η βρετανική κυβέρνηση στο πλαίσιο της προσπάθειας να ανοίξει η αγορά του διαστήματος σε νέους παίκτες.
Στην Ελλάδα ηγήθηκε της απόφασης να στηθεί όχι απλώς ένα παράρτημα αλλά πλήρης μονάδα παραγωγής με εγκαταστάσεις στην Παλλήνη όπου κατασκευάζονται σήμερα επτά από τους δορυφόρους του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων. Η ομάδα των τριάντα περίπου μηχανικών αποτελείται κυρίως από Έλληνες που επέστρεψαν από το εξωτερικό, όπως και η ίδια.
Ίδρυμα / Οργανισμός
Open Cosmos Aegean / Ομιλος Open Cosmos
Links
Εμφανίσεις
Η Δρ. Μαρία Καλαμά είναι μηχανικός με πάνω από είκοσι χρόνια στον διαστημικό τομέα, σε εναλλαγή ανάμεσα σε μεγάλες εταιρείες, νεοφυείς επιχε...
Αποψεις & Αποσπασματα
"Υπάρχουν δορυφόροι οι οποίοι είναι πραγματικά πολύ μικροί και ονομάζονται CubeSats. Και μπορεί να είναι απλοϊκά, λέμε, όπως ένα κουτί παπουτσιών. Αυτό είναι ένας νανοδορυφόρος. Μετά, οι δορυφόροι που φτιάχνουμε εταιρείες όπως εμείς και ονομάζονται μικροδορυφόροι, είναι περίπου της κατηγορίας 60 κιλών και πάνω. Ένα μικρό ψυγειάκι."
"Ο πατέρας μου ήταν πάντα στη ναυτιλία και όλη μου η οικογένεια, οπότε από μικρή μεγάλωσα στα καράβια, όπως λέμε. Έτσι λοιπόν, πάντα ήθελα να γίνω ναυπηγός. Δεν ήταν το πρώτο μου όνειρο η διαστημική, αλλά επειδή ακριβώς ήμουν κορίτσι, θεωρούταν, και μάλιστα, ξέρετε πώς μιλάμε καμιά φορά και στην ελληνική οικογένεια, «τι βλακείες είναι αυτές, αυτά δεν είναι για γυναίκες», αποτυχία, αποτυχία, αποτυχία. Άρα λοιπόν, και ίσως για να περάσω στη δεύτερή σας ερώτηση, αποφάσισα να φύγω από την Ελλάδα και να κάνω κάτι τελείως διαφορετικό, που ήταν η διαστημική."
"Άρα είναι πολύ σημαντικό να φαίνεται ότι υπάρχει μια στρατηγική και μια ανάγκη για το διάστημα, αυτό που λένε στα αγγλικά, it's not a vanity project. Δεν αγοράζω ένα δορυφόρο για να πω ότι έχω και εγώ."
"Έχουν κάρτες τεχνητής νοημοσύνης σε σχετικά πολύ υψηλό επίπεδο από αυτό που νομίζουμε ότι μπορεί να έχει κάτι στο διάστημα. Οι οποίοι μας βοηθάνε στο να παίρνει ο δορυφόρος μία φωτογραφία και αντί να πρέπει να στείλει όλη τη φωτογραφία στη Γη, να επεξεργάζεται αυτά τα δεδομένα στο διάστημα και μετά να μας στέλνει, μέσα από διασύνδεση δορυφόρου με δορυφόρο, την απάντηση κάτω στη Γη."
"Όταν, για παράδειγμα, ένας δορυφόρος μπορεί να κάνει detect μία πυρκαγιά, μπορεί να την εντοπίσει είτε από μία θερμική κάμερα, είτε, για παράδειγμα, να δει συγκεκριμένο φάσμα από σωματίδια φωσφόρου. Αυτή λοιπόν την πληροφορία πρέπει να την αναλύσει το σύστημα AI πάνω στο δορυφόρο και να το στείλει μέσα σε λίγα λεπτά κάτω στη Γη, για να μπορέσουν να κινηθούν οι πυροσβεστικές ή οποιεσδήποτε αρχές. Ή, ας πούμε, μπορεί ένας δορυφόρος να κάνει detect πάνω στον ωκεανό ένα τσουνάμι."
"Είναι πάρα πολύ σημαντικό ότι έχουμε και ελληνικές εταιρείες με τις οποίες εργαστήκαμε εδώ στην Ελλάδα, οι οποίες συνεισφέρουν σε αυτό το πολύ μεγάλο σμήνος δορυφόρων. Για παράδειγμα, μια ελληνική εταιρεία που ονομάζεται Adamant Composites. Αυτή τη στιγμή μας φτιάχνει solar panels και άλλα εξαρτήματα για 15 δορυφόρους το μήνα."
"Όταν λοιπόν ο δορυφόρος είναι έτοιμος, μπαίνει σε κάτι ειδικούς, να τους πω, φούρνους κενού, λέγεται thermal vacuum chamber. Ένας δορυφόρος σε όλη του τη ζωή θα γυρίσει γύρω από τη Γη χιλιάδες φορές. Έτσι, ένας δορυφόρος γυρίζει, κάνει έναν πλήρη κύκλο με περιστροφή γύρω από τη Γη κάθε 90 λεπτά. Αυτό σημαίνει ότι κάθε 90 λεπτά πάει από την πλευρά της Γης που βλέπει τον ήλιο, έτσι είναι στους 100 βαθμούς Κελσίου, στην ακριβώς αντίθετη πλευρά, είναι στους μείον 100 βαθμούς Κελσίου."
"Πλέον αυτή τη στιγμή, έτσι όπως είναι η αγορά πρέπει να σας πω ότι για δορυφόρους είναι αυτό που ονομάζουμε at an all time high. Αυτή τη στιγμή το να βρει κάποιος launch είναι κάτι εξαιρετικά δύσκολο. Πλέον στο γεωπολιτικό πεδίο στο οποίο βρισκόμαστε οι κυβερνήσεις μάχονται για να έχουν slot να στείλουν δορυφόρους στο διάστημα."
"Κάναμε ένα διαγωνισμό μαζί με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος και το υπουργείο Παιδείας και το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης με σχολεία για το πώς θα μπορούσαμε να ονομάσουμε τους δορυφόρους. Και πρέπει να σας πω ότι πήραμε τόσο καλές ιδέες που πραγματικά ήταν συγκινητικό. Το όνομα λοιπόν που επιλέξαμε ήταν Hyperion, αυτός που βλέπει από ψηλά."
"Ας πάρουμε λίγο τους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους και ας φανταστούμε ένα σενάριο που αύριο μας κόβουν όλες μας τις τηλεπικοινωνίες. Ας φανταστούμε λοιπόν πώς θα είναι η ζωή μας για τις επόμενες έξι ώρες, αν δεν έχουμε ίντερνετ, δεν έχουμε κινητό. Έτσι ξαφνικά εγώ δεν μπορώ να πληρώσω. Δεν έχω GPS. Μπορεί να μην ξέρω από εκεί που είμαι πώς να γυρίσω πίσω."
"Στη χώρα μας, για παράδειγμα, μπορούμε να έχουμε χάρτες ρίσκου όσον αφορά την ασφάλιση των σπιτιών. Δυστυχώς είμαστε μία από τις χώρες που έχει το πιο χαμηλό rate ασφάλισης των σπιτιών μας. Αυτό σημαίνει πολλές φορές ότι όταν γίνεται μία φυσική καταστροφή χάνεται αρκετή περιουσία. Αν λοιπόν δώσουμε τα κατάλληλα εργαλεία στις εταιρείες τις ασφαλιστικές, τότε έχουμε ένα πολύ πιο αποδοτικό σύστημα ασφάλισης."
"Αυτό που λέω πάντα είναι there is a lot of space in space. Αλλά όμως δεν θέλω να ακουστεί κάτι ανεύθυνο, γιατί δεν είμαστε ανεύθυνοι. Ναι, όντως υπάρχουν πάρα πολλά συστήματα πλέον στο διάστημα. Πάρα πολλοί δορυφόροι. Αλλά όπως έχουμε καταφέρει και στις θάλασσες και στον αέρα, έχουμε air traffic control. Έτσι υπάρχουν και πάρα πολλά αεροπλάνα. Αυτό που έχουμε κάνει για να μην υπάρχουν συγκρούσεις και να υπάρχει τάξη και στις θάλασσές μας αλλά και στον εναέριο χώρο είναι να έχουμε traffic control. Άρα λοιπόν και για τον τομέα του διαστήματος πλέον υπάρχουν αυτά τα συστήματα."
"Για εμάς στην Ελλάδα βέβαια είναι κάτι το οποίο είναι πολύ σημαντικό, όχι μόνο γιατί ξαναφέρνουμε πίσω όλο αυτό το ταλέντο, αλλά φέρνουμε και ταλέντα από άλλες χώρες που συνεισφέρουν σε αυτό που κάνουμε στη χώρα μας. Κατά μεγάλη πλειοψηφία σαφώς είμαστε τεχνικοί και μηχανικοί, αλλά όπως σας είπα έχουμε και άλλες ειδικότητες, όπως δικηγόροι (έχουμε δικηγορική ομάδα), ομάδα marketing, ομάδα που κάνει πωλήσεις, ομάδα που κάνει AI, ομάδα που φτιάχνει το λογισμικό. Δεν είμαστε όλοι space engineers καθόλου."
"Βέβαια, εγώ πάντα ενθαρρύνω τη νέα γενιά να πάει και στο εξωτερικό, απλά για να δει κάτι άλλο. Αλλά όμως, αν αυτό δεν το θέλουν, δεν είναι ανάγκη να φύγουν ή να νιώσουν ότι είναι εξαναγκασμένοι να φύγουν, όπως εγώ και πολλοί άλλοι."
"Και θέλω να πω ότι, αν δεν είμαστε 50-50 οι γυναίκες και οι άντρες στο γραφείο, τότε είμαστε τουλάχιστον, θα έλεγα, 30 με 40% γυναίκες και κοπέλες στο γραφείο. Άρα θα ήθελα να ενθαρρύνω πάρα πολύ και τις νεαρές κοπέλες να δουν τον τομέα της αεροδιαστημικής, στον τομέα της διαστημικής, με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Να μην το βλέπουν κάτι που πιστεύουν ότι δεν είναι για εκείνες."