Η συζήτηση με την Άλκηστις Κυριακοπούλου, Γενική Διευθύντρια Επιχειρηματικής Ανάπτυξης της Deep Sea Technologies, ξεκινά με την επισήμανση ότι, παρά την εξέλιξη προς τα αυτόνομα πλοία, οι ναυτικοί θα συνεχίσουν να υπάρχουν στα πλοία, έστω και σε μικρότερο αριθμό. Η εργασία τους θα μετατραπεί σε μια πιο απαιτητική διαχειριστική θέση, όπου θα πρέπει να χειρίζονται την τεχνολογία. Η ίδια η φύση του επαγγέλματος του ναυτικού είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς οι άνθρωποι αυτοί περνούν 6 με 8 μήνες μακριά από το σπίτι τους, εργάζονται αδιάκοπα σε βάρδιες, χωρίς την πολυτέλεια της χαλάρωσης μετά το ωράριο. Ο στόχος του Ψηφιακού Μετασχηματισμού στον κλάδο είναι, καταρχάς, να κάνει τη ζωή τους ευκολότερη και τη δουλειά τους πιο ευχάριστη, μια εξέλιξη που δεν πρέπει να φοβίζει, αλλά να συνοδεύεται από την υιοθέτησή της.
Η κα Κυριακοπούλου παρουσίασε το ιστορικό της Deep Sea Technologies, μιας ελληνικής τεχνολογικής εταιρείας που δραστηριοποιείται στη Ναυτιλία. Η ιδέα γεννήθηκε τον Ιούνιο του 2016 από τον αδελφό της, Κωνσταντίνο Κυριακόπουλο, υποψήφιο διδάκτορα στην Τεχνητή Νοημοσύνη στο Cambridge, και τον Ρομπέρτο Κούστα, ο οποίος προερχόταν από ναυτιλιακή οικογένεια και είχε επίγνωση των μεγάλων αναποτελεσματικοτήτων στη διαχείριση των πλοίων. Μέσα από ένα γρήγορο πείραμα με δεδομένα που πήραν από μια εταιρεία, χρησιμοποίησαν έναν βασικό υπολογιστή το καλοκαίρι του 2016 και πέτυχαν ακρίβεια 92% στη βελτιστοποίηση, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της ιδέας τους.
Η εταιρεία χρησιμοποιεί δεδομένα υψηλής συχνότητας από τις μηχανές των πλοίων και εξωτερικά δεδομένα, όπως ο καιρός, για να δημιουργήσει ένα «ψηφιακό δίδυμο» του πλοίου. Αυτό το μοντέλο AI βρίσκει τρόπους να βελτιστοποιήσει τη χρήση καυσίμων, μειώνοντας την κατανάλωση κατά περίπου 10% κατά μέσο όρο, χωρίς να επηρεάζει τις παραμέτρους του ταξιδιού ή την ώρα άφιξης. Το κλειδί γι' αυτή την εξοικονόμηση βρίσκεται στην ικανότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης να διαχειρίζεται ταυτόχρονα ένα πολυπαραγοντικό πρόβλημα με έως και 19 παραμέτρους (όπως η γωνία του ανέμου, τα θαλάσσια ρεύματα, οι ρυθμίσεις των μηχανών), κάτι που ξεπερνά τις τρισδιάστατες σκέψεις του ανθρώπινου μυαλού. Ένας έμπειρος καπετάνιος με 30 χρόνια εμπειρίας δεν μπορεί να συναγωνιστεί έναν υπολογιστή που έχει «χίλια χρόνια εμπειρίας» από τα δεδομένα 500 πλοίων.
Η συλλογή δεδομένων άλλαξε ριζικά με την εμφάνιση του δορυφορικού ίντερνετ στα πλοία, το οποίο άργησε να έρθει στη ναυτιλία σε σχέση με άλλους κλάδους. Προηγουμένως, το πλήρωμα μετρούσε χειροκίνητα τις παραμέτρους και έστελνε ένα ακριβό τηλεγράφημα μόνο μία φορά την ημέρα στη στεριά. Πλέον, ειδικοί αισθητήρες και ένα συνδεδεμένο κουτί συλλέγουν δεδομένα υψηλής συχνότητας και τα στέλνουν στο cloud σχεδόν ανά λεπτό, προσφέροντας στη ναυτιλιακή εταιρεία, στη στεριά, συμβουλές για τη βέλτιστη ταχύτητα και ρότα. Η κα Κυριακοπούλου τόνισε ότι η στιγμή που ξεκίνησε η εταιρεία ήταν η σωστή, καθώς οι αυστηροί περιβαλλοντικοί κανονισμοί ανάγκασαν τις ναυτιλιακές εταιρείες να αναζητήσουν λύσεις μείωσης των ρύπων, υπό την απειλή φόρων.
Το 2023, η Deep Sea εξαγοράστηκε από τον ιαπωνικό κολοσσό Aptesco Corporation, μια στρατηγική κίνηση που συνδέει τη βελτιστοποίηση της ταχύτητας και της ρότας με τους αυτοματισμούς του πλοίου, ώστε οι οδηγίες της AI να μπορούν να εφαρμοστούν αυτόματα στη μηχανή. Αυτό είναι το πρώτο βήμα προς την αυτονομία, καθώς ο υπολογιστής αναλαμβάνει τις επαναλαμβανόμενες διαδικασίες, ενώ ο άνθρωπος επικεντρώνεται στην κριτική σκέψη. Η Ελλάδα, η οποία κυριαρχεί στη διεθνή ναυτιλία, κινδυνεύει να χάσει την τεχνογνωσία της, καθώς οι νέοι στρέφονται αλλού. Ωστόσο, η ίδια τεχνογνωσία μπορεί να αξιοποιηθεί για να γίνει η χώρα leader στην τεχνολογία για τη ναυτιλία.
Σε προσωπικό επίπεδο, η κα Κυριακοπούλου αναφέρθηκε στις προκλήσεις της ως γυναίκα σε έναν παραδοσιακά ανδροκρατούμενο χώρο. Δήλωσε ότι, σε αντίθεση με έναν μεγαλύτερο άνδρα, μια νέα γυναίκα πρέπει να «πολεμήσει» για να κερδίσει την προσοχή στα πρώτα λεπτά μιας συνάντησης. Επεσήμανε την ύπαρξη τόσο συνειδητής όσο και ασυνείδητης προκατάληψης (unconscious bias), όπου οι άνθρωποι, λόγω έλλειψης γυναικείων προτύπων, αδυνατούν ασυνείδητα να συνδέσουν μια νέα γυναίκα με τον ρόλο του manager ή του leader. Τόνισε επίσης ότι η προκατάληψη επεκτείνεται στη χρηματοδότηση, όπου μόνο το 7% των ευρωπαϊκών επενδύσεων κατευθύνεται σε εταιρείες με γυναίκες co-founders (24% στην Ελλάδα).
Τέλος, ως μυστικό επιτυχίας της Deep Sea στην Επιχειρηματικότητα, ανέφερε την ύπαρξη μιας δυνατής ομάδας και την ανάγκη για προσαρμοστικότητα και ριζικές αλλαγές στρατηγικής (pivot). Το κομβικό σημείο για την εταιρεία ήταν ο Σεπτέμβριος του 2021, όταν, υπό την πίεση των επενδυτών, πήραν ένα μεγάλο ρίσκο: εστίασαν το 50% της εταιρείας στην ανάπτυξη ενός πρώιμου δεύτερου προϊόντος για έναν μεγάλο νορβηγό πελάτη. Αυτή η κίνηση, η οποία απαιτούσε «τρέλα» και σκληρή δουλειά, απέδωσε: η υπογραφή του συμβολαίου διπλασίασε τα έσοδα της Deep Sea μέσα σε μία νύχτα. Αυτή η επιτυχία έδωσε το έναυσμα για να κλείσουν αμέσως και άλλους ξένους πελάτες. Η συμβουλή της στους νέους είναι να ακολουθούν τα όνειρά τους, να δουλεύουν σκληρά και να παίρνουν ρίσκα, ειδικά όσο είναι νέοι.
